Spis treści
Spis treści
Kolagen– białko występujące w organizmie w największej ilości – stanowi główny budulec tkanek łącznych, w tym kości, mięśni, ścięgien, więzadeł, chrząstek i naczyń krwionośnych.
Kolagen stanowi około 70% białek w naszej skórze i tkankach łącznych. W skórze właściwej – warstwie bogatej w kolagen – pomaga zachować jej strukturę, nawilżenie i elastyczność. Kolagen wspomaga też zdrowie stawów, dbając o ich strukturę, nawodnienie, sprawność i elastyczność.
Po 35. roku życia poziom kolagenu zaczyna spadać, głównie z powodu zmniejszonej aktywności fibroblastów, czyli komórek wytwarzających kolagen. Do tego mogą się też przyczyniać niedobory białka, witaminy C, cynku, magnezu i witamin z grupy B, a także takie czynniki jak palenie papierosów, nadmierne spożywanie alkoholu, ekspozycja na promieniowanie UV oraz dieta bogata w cukier i uboga w przeciwutleniacze.
Utrata kolagenu zmniejsza elastyczność skóry, powodując powstawanie zmarszczek, a w stawach prowadzi do sporadycznej sztywności i ograniczonej ruchomości. Suplementy kolagenowe pomagają, dostarczając składniki niezbędne do produkcji własnego kolagenu przez organizm.
Chociaż większość ludzi stosuje środki zewnętrzne, żeby poprawić wygląd i zdrowie skóry, coraz większą popularność zyskuje podejście polegające na tworzeniu „piękna od wewnątrz”. W tym kontekście na szczególną uwagę zasługują peptydy kolagenowe. Badania kliniczne przeprowadzone na ludziach pokazują, że suplementacja peptydami kolagenowymi ma wiele zalet dla skóry. Badania wykazały, że doustna suplementacja peptydami kolagenowymi, zazwyczaj w dawce od 3 do 5 gramów dziennie przez okres sześciu miesięcy, wywiera znaczący wpływ przeciwstarzeniowy na skórę, co może pomóc w zmniejszeniu głębokości zmarszczek i poprawie wyglądu skóry.6–10
Utrata kolagenu to główna przyczyna powstawania zmarszczek na skórze. Ta utrata wynika zazwyczaj z połączenia skutków stopniowego uszkodzenia struktur kolagenowych w skórze oraz zmniejszonej produkcji kolagenu spowodowanej starzeniem się. Szczegółowy przegląd wszystkich dowodów klinicznych dotyczących suplementacji peptydami kolagenowymi pozwala jednoznacznie stwierdzić, że doustna suplementacja peptydami kolagenowymi skutecznie łagodzi charakterystyczne oznaki starzenia się skóry.10
Oprócz suplementacji peptydami kolagenowymi zaleca się też przyjmowanie krzemionki w postaci o wysokiej biodostępności (kwas ortokrzemowy stabilizowany choliną [ChOSA] lub BioSil®), bo zwiększa ona produkcję kolagenu przez fibroblasty skóry. Badania kliniczne z użyciem preparatu Biosil® wykazały imponujące wyniki u kobiet (w wieku od 40 do 65 lat) z oznakami ekspozycji na słońce i przedwczesnego starzenia się skóry. U osób przyjmujących codziennie 10 mg preparatu Biosil® zaobserwowano 30-procentową poprawę w zakresie płytkich, drobnych zmarszczek, 55-procentowy wzrost elastyczności skóry oraz znaczne zmniejszenie łamliwości paznokci i włosów.11
Kolagen to główny składnik mocnych, zdrowych paznokci. Słabe, łamliwe lub niezdrowo wyglądające paznokcie mogą wynikać z niskiego poziomu kolagenu w paznokciach. Wykazano, że suplementacja peptydami kolagenowymi w dawce 5 gramów dziennie znacznie poprawia postrzeganie stanu paznokci już po 28 dniach stosowania.12 W badaniu z 2017 roku, w którym badani przyjmowali 2500 mg peptydów kolagenowych, zaobserwowano 12-procentowy wzrost tempa wzrostu paznokci oraz 42-procentowy spadek liczby łamanych paznokci.13 Poza tym cztery na pięć osób zgodziło się, że ogólny wygląd ich paznokci się poprawił.
Badania wykazały też, że peptydy kolagenowe mogą przyczyniać się do tego, że włosy są zdrowsze i mocniejsze. Na przykład w badaniu z udziałem 40 kobiet w wieku od 38 do 50 lat u tych, które przyjmowały 5 g peptydów kolagenowych w połączeniu z witaminami C i E, biotyną oraz kwasem hialuronowym, zaobserwowano mniejsze wypadanie włosów w porównaniu z grupą, która dostała placebo. Żeby zmierzyć stopień wypadania włosów, uczestnicy czesali włosy przez 60 sekund, a potem przeszkolony personel policzył i zapisał liczbę wypadłych włosów. Wyniki pokazały, że suplement diety na bazie peptydów kolagenowych zmniejszył liczbę wypadających włosów o 28% w trakcie trwającego prawie dwa miesiące badania.14
Utrata kolagenu w tkance stawowej może przyczyniać się do związanego z wiekiem zużycia chrząstki i innych elementów stawu. Znaczna liczba dowodów naukowych wskazuje, że suplementacja peptydami kolagenowymi może pomóc poprawić strukturę stawów, zakres ruchu, elastyczność oraz samopoczucie. Kompleksowa, szczegółowa analiza 11 badań przeprowadzonych metodą podwójnie ślepej próby z grupą kontrolną otrzymującą placebo wykazała, że suplementacja peptydami kolagenowymi przyniosła znaczną poprawę w zakresie funkcjonowania stawów oraz zmniejszenie odczuwanego dyskomfortu w stawach.15 W kilku z tych badań, żeby uzyskać te pozytywne efekty, stosowano dawkę 10 gramów dziennie.16
Utrata macierzy kolagenowej w znacznym stopniu przyczynia się do związanego z wiekiem spadku gęstości kości, co może wpływać na ogólną wytrzymałość szkieletu.
Jak wynika z badań przeprowadzonych na modelach zwierzęcych, kolagen może pomóc zwiększyć wytrzymałość i gęstość kości. Żeby sprawdzić, czy suplementacja peptydami kolagenowymi może poprawić zdrowie kości u ludzi, naukowcy porównali efekty 12-miesięcznego codziennego przyjmowania doustnego 5 g peptydów kolagenowych z placebo. Wyniki pokazały, że suplementacja peptydami kolagenowymi zwiększyła gęstość mineralną kości (BMD) kręgosłupa i szyjki kości udowej w porównaniu z placebo. A konkretnie, po rocznym badaniu gęstość mineralna kości (BMD) wzrosła o 4% w kręgosłupie i o 8% w szyjce kości udowej. Te wyniki są całkiem znaczące. Wskaźniki poprawy tworzenia kości również uległy poprawie w grupie przyjmującej suplementy z peptydami kolagenowymi, co wskazuje na zwiększone tworzenie kości i zmniejszoną degradację kości.17
Kolagen w postaci bulionu kostnego i peptydów kolagenowych stał się popularnym środkiem zalecanym w celu wspierania zdrowia jelit. Jednym z głównych powodów jest to, że oba zawierają duże ilości aminokwasu glutaminy. Glutamina służy jako źródło energii dla błony śluzowej jelit. Wspomaga też rozwój bakterii korzystnych dla zdrowia. Nic dziwnego, że suplementacja glutaminą przyniosła spore korzyści w zmniejszaniu przepuszczalności jelitowej.18
Peptydy kolagenowe mogą wspomagać prawidłowy metabolizm i utrzymywać prawidłowy poziom cukru we krwi. Niedawno opracowano nowy peptyd kolagenowy (Nextida® GC) poprzez zagęszczenie frakcji, które stymulują wydzielanie ludzkiego peptydu glukagonopodobnego typu 1 (GLP-1) – związku o działaniu hormonalnym, uwalnianego przez komórki jelitowe w odpowiedzi na składniki pokarmowe. GLP-1 działa w organizmie, poprawiając działanie insuliny, regulując poziom cukru we krwi oraz zwiększając uczucie sytości.
Nextida® GC zawiera frakcje peptydów kolagenowych, które wiążą się z komórkami wytwarzającymi GLP-1, znanymi jako komórki L, w celu zwiększenia produkcji i wydzielania GLP-1. Efekt ten wykazano w badaniach in vitro oraz w badaniach przedklinicznych na myszach. Badanie kliniczne przeprowadzone na ludziach potwierdziło, że Nextida w dawkach 5 g i 10 g może wspomagać prawidłowy metabolizm glukozy po posiłku, pomagając utrzymać jej poziom w granicach normy.19
Naukowcy zidentyfikowali co najmniej 28 rodzajów kolagenu. Jednak 90 procent kolagenu w ludzkim ciele to kolagen typu 1. Oto krótki opis głównych rodzajów kolagenu.
Suplementy kolagenowe można podzielić na dwie główne formy: żelatynę i kolagen hydrolizowany (znany też jako peptydy kolagenowe).
Po poddaniu działaniu wysokiej temperatury kolagen pochodzący ze skóry, kości i chrząstek bydlęcych (krowich) lub świńskich (wieprzowych), a także z ryb, przekształca się w żelatynę, która od wieków jest wykorzystywana jako składnik żywności i w medycynie tradycyjnej. Może się okazać, że żelatyna jest głównym składnikiem wielu kapsułek twardych lub miękkich oraz żelków. Bulion kostny to kolejne źródło żelatyny.
Kolagen hydrolizowany (peptydy kolagenowe) powstaje w wyniku dalszego rozkładu żelatyny na krótkie łańcuchy aminokwasów. Peptydy kolagenowe zazwyczaj dają lepsze efekty niż żelatyna, prawdopodobnie dlatego, że peptydy łatwiej rozkładają się na poszczególne aminokwasy i są lepiej wchłaniane przez fibroblasty do produkcji kolagenu.1,2 Peptydy kolagenowe łatwo się też rozpuszczają, dzięki czemu łatwiej je dodawać do napojów w proszku lub mieszać z jedzeniem. Błona skorupki jajka to kolejne źródło kolagenu, cenione za swoje działanie wspomagające tkanki stawowe. Zawiera kolagen typu I, V i X.3
| Żelatyna | Peptydy kolagenowe | |
|---|---|---|
Poziom przetwarzania | Częściowo zhydrolizowane | Całkowicie zhydrolizowane |
Strawność | Umiarkowanie strawne | Łatwo się wchłania |
Rozpuszczalność | Rozpuszcza się w gorącym płynie i żeluje po ostygnięciu | Rozpuszcza się w gorących i zimnych płynach |
Typowe zastosowania | Gotowanie, zdrowie jelit | Uroda, stawy i zdrowie jelit |
Na rynku dostępnych jest wiele produktów sprzedawanych jako „wegański” kolagen. To określenie jest trochę mylące, bo kolagen występuje tylko u zwierząt. Najczęściej wegańskie produkty z kolagenem zawierają aminokwasy w postaci wolnej, w takim samym składzie jak kolagen ludzki. Aminokwasy można uzyskać w procesie fermentacji przy użyciu drożdży modyfikowanych genetycznie lub niemodyfikowanych, a następnie precyzyjnie połączyć je w dokładnie takich samych proporcjach, jak w ludzkim kolagenie. Chodzi o to, że aby organizm mógł wykorzystać aminokwasy zawarte w zwykłych suplementach kolagenowych, musi najpierw rozłożyć kolagen lub peptydy kolagenowe na wolne aminokwasy przy pomocy enzymów trawiennych. Wegańskie źródła kolagenu, składające się z wolnych aminokwasów, omijają ten etap, dostarczając aminokwasy w wstępnie strawionej, „wolnej” formie, w dokładnie takich samych proporcjach, w jakich występują one jako budulce do naturalnej produkcji kolagenu w organizmie.
Badanie z użyciem VeCollal® – wegańskiego produktu kolagenowego wytwarzanego z drożdży niemodyfikowanych genetycznie – wykazało, że dawka 5 gramów działa podobnie jak 5 g peptydów kolagenu morskiego w badaniach klinicznych na ludziach dotyczących zdrowia skóry.5 Już w ciągu zaledwie czterech do ośmiu tygodni VeCollal® przyniósł zauważalną poprawę w zakresie głębokości zmarszczek, chropowatości skóry, gęstości kolagenu i nawilżenia skóry, która ogólnie była lepsza niż ta uzyskana dzięki suplementacji peptydami kolagenowymi w porównaniu z grupą placebo.
Źródła:
Wyłączenie odpowiedzialności: Powyższe stwierdzenia nie zostały ocenione przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA). Produkty te nie są przeznaczone do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania jakimkolwiek chorobom
